|
KĘPISTE BOROWE
W 1438 roku w rozgraniczeniach dóbr rycerskich
pojawia się zapis inter granices Campysthe. Jest to pierwszy zapis
kronikarski odnoszący się do tej miejscowości. Od tej pory zapisy na temat tej
wsi pojawiają się coraz częściej (Canpiste, Campyste, Kampysthe). Nazwa
pochodzi od wyrażenia „kępisty”, czyli pokryty kępami. Drugi człon nazwy zaczął
być używany w XVI wieku, spis podatkowy z 1578 roku wspomina o miejscowości Kempiste
Borowe.
W końcu XVI wieku dziedzicami tej wsi oraz sąsiedniej wsi
Kępiste Brok byli: Bartłomiej, Stanisław, Paweł, Piotr, Sebastian i Maciej.
Rycerze z tych wsi pieczętowali się herbem Niesobia i z czasem przyjęli
nazwisko Kempisty herbu Niesobia. Początkowo był to mało znaczący ród, w XVII
wieku wyróżnił się tylko niejaki Jan Matfiej Kempisty, który w 1658 roku został
podstarościm trabskim. W 1697 roku kilku z nich pojechało na elekcje królewską
do Warszawy i na akcie elekcji widnieją podpisy: Idziego, Leonarda, Stanisława
i dwóch Szymonów. Kempiści byli licznym rodem tworzącym zaścianek szlachecki.
Jednak najpóźniej w początkach XVIII wieku Kempiści wyprzedali swoje część wsi
i wyprowadzili się stąd, zamieszkali tylko w pobliskich Kosutach (ówcześnie Kempiste
Kossuty).
Niesobia herb Kempistych
Spis właścicieli ziemskich z
końca XVIII wieku wykazuje wielu dziedziców w tej wsi. Była to, więc wioska
zaściankowa pełna niewielkich drewnianych dworów. Dziedziczyli tu: Niemirowie,
Nienałtowski, Pachowiczowie, Piętka, Rostkowscy, Wyszomirski i Zawistowscy.
Niemirowie herbu Jastrzębiec odziedziczyli część ziemi w
tej wsi, gdy Mikołaj Niemira burgrabia warszawski ożenił się z Marianną
Kempistą (pierwsza połowa XVIII wieku). Miał on syna Augusta Alojzego, który
również był burgrabią warszawskim i komornikiem ziemskim, tenże ożenił się z
Marianną de Locci i miał trzech synów: Ignacego, Władysława i Ignacego. Właśnie
oni byli współdziedzicami wsi w końcu XVIII wieku. Byli to najzacniejsi
dziedzice wsi, pozostali wyżej wymienieni należeli do ubogich rodów
drobnoszlacheckich, często pochodzących z okolicznych zaścianków
(Nienałtowscy).
Ta wieś były typową wsią zamieszkałą przez drobną
szlachtę. Pełno tu było niewielkich drewnianych dworów. Budownictwo szlacheckie
było głównie drewniane, poszyte słomą. Jednak obszernością i wyposażeniem
starano się wyróżniać od chat chłopskich. W środku zazwyczaj była sień, a po
bokach dwie izby, z których jedna była alkierzem. Wyposażenie w sprzęty było
ubogie. Całość ogrodzona była płotem z chrustu lub żerdzi. W pobliżu takiego
dworu były zazwyczaj chałupy o czterech izbach zwane czworakami. Mieszkali tam
poddani chłopi i służba. Tak opisuje chaty ubogiej szlachty XVIII-wieczny
pamiętnikarz J. Kitowicz „Małej szlachty mieszkania nie różniły się od
chłopskich chałup, snopkami częstokroć poszywane. W tym tylko różnica była, iż
przed szlacheckim dworkiem musiały być koniecznie wrota wysokie, choć podwórze
całe było płotem chruścianym ogrodzone, i druga, że dworek szlachcica miał dwie
izby po rogach a sień w środku, gdy przeciwnie u chałupy chłopskiej sień jest z
czoła a za nią izba, a w tyle komora”.
W pierwszej połowie XIX wieku była to jedna z większych
osad w okolicy. W 1827 roku naliczono tu 30 domów i 169 mieszkańców.
W XIX wieku
była to nadal wioska drobnoszlachecka. Mimo, że dziedziczyli tu bogatsi
szlachcice, tacy jak Niemirowie, to nie posiadali oni aż takiej ilości ziemi,
aby wykształciła się tu wioska włościańska i folwark. Miejscowi szlachcice sami
uprawiali swoją ziemię.
W 1882 roku naliczono w tej wsi 26 domów i 163
mieszkańców. Miejscowość należała do gminy i parafii Zaręby Kościelne.
Napisano, że była tu ówcześnie kopalnia wapna.
W okresie międzywojennym była to jedna z większych
wsi w okolicy. W 1921 roku było tu 50 domów i 281 mieszkańców. Wśród nich było
266 katolików, 3 ewangelików niemieckiego pochodzenia i 12 Żydów.
W okresie międzywojennym istniał tu jeden większy
majątek ziemski należący do H. Konarzewskiego, liczący 176 ha.
W czasie II wojny światowej znajdował się tu obóz
szkoleniowy Wehrmachtu.
Z danych na dzień 31 grudnia 2007 roku zameldowanych jest tu 202 mieszkańców
|
